Chết và sống lại – Chúa nhật Phục Sinh

Đức Giêsu đã chết và đã sống lại! Đó là khẳng định của Kitô giáo từ hai mươi thế kỷ nay. Đó cũng là cốt lõi lời rao giảng của Giáo hội Kitô, ngay từ những ngày đầu.

Trước hết, chúng ta phải xác định: Chúa Giêsu đã chết trên cây thập giá. Bởi lẽ nếu Người không chết, thì không thể nói đến sống lại. Một người được coi là “sống lại” tức là người trước đó đã chết thực sự. Trong lịch sử, cũng đã có những lập luận cho rằng Đức Giêsu chỉ chết lâm sàng mà không chết thật, sau đó Người hồi sinh. Cả bốn tác giả Phúc âm đều khẳng định: Đức Giêsu đã chết khi còn bị treo trên thập giá, và đã được an táng trong mồ.

Đức Giêsu là Con Thiên Chúa nhập thể làm người. Người cũng là Thiên Chúa quyền năng. Vì thế thân xác của Người không bị chi phối theo quy luật vật lý thông thường, và việc Người từ cõi chết sống lại cũng không phải là bất khả thi. Các tông đồ đều làm chứng, Chúa Giêsu đã sống lại. Phêrô vốn là một người dân chài đơn sơ ít học, nhưng đã trở nên can đảm lạ thường. Trước Công nghị Do Thái, ông dõng dạc khẳng định: Đức Giêsu là Đấng Thiên sai mà Thiên Chúa của Tổ phụ chúng ta đã hứa. Người đã bị chính quý vị hành hạ, đóng đinh và giết chết. Thiên Chúa đã làm cho Người phục sinh, như lời Thánh Kinh, và chúng tôi xin làm chứng về điều ấy. Trước đó, ông cũng công khai giảng dạy trước cử tọa đông đảo khách hành hương về Giêrusalem nhân ngày lễ Ngũ Tuần. Bài giảng của ông đầy lửa và Thần Khí, nên đã có ba ngàn người xin theo Đạo.

Ngay từ thời sơ khai, Giáo hội Kitô đã suy tư về cái chết và sống lại của Chúa Giêsu với lăng kính phụng vụ. Cái chết của Chúa Giêsu đích thực là một hy tế, nhằm tôn vinh Thiên Chúa. Trên cây thập giá, Đức Giêsu dâng hiến chính thân mình làm của lễ, thay cho những của lễ cũ được quy định bởi Luật Môi-sen, như chiên, cừu, mỡ động vật, máu bò… Tác giả thư gửi người Híp-ri đã nêu rõ: “Máu các con bò, con dê không thể nào xóa được tội lỗi. Vì vậy, khi vào trần gian, Đức Kitô nói: “Chúa đã không ưa hy lễ và hiến tế, nhưng đã tạo cho con một thân thể. Chúa cũng chẳng thích lễ toàn thiêu và lễ xá tội. Bấy giờ con mới thưa: Lạy Thiên Chúa, này con đây. Con đến để thực thi ý Ngài” (Hr 10,4-7). Như thế, theo Giáo lý Kitô giáo, kể từ cái chết của Chúa Giêsu, nhân loại không cần các hy lễ xưa nữa. Hy lễ xưa chỉ là hình bóng, nay thực tại đã đến rồi thì hình bóng trở nên lỗi thời và phải nhường bước. Vì vậy, mà trong bài Ca Thánh Thể (Tantum ergo) chúng ta hát: “hy lễ xưa nhường cho hy lễ mới”; hay bản dịch khác: “Phụng vụ xưa phải được thay, này đây nghi lễ mới”.

Về điều này, Sách Giáo lý của Hội Thánh Công giáo viết: “Cái chết của Đức Kitô đồng thời vừa là hy lễ Vượt qua, mang lại ơn cứu chuộc tối hậu cho loài người, nhờ Con Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian, vừa là hy lễ của Giao ước mới, cho con người lại được hiệp thông với Thiên Chúa, khi giao hòa con người với Thiên Chúa nhờ máu đổ ra cho muôn người được tha tội” (số 613).

Thánh Au-gút-ti-nô đã diễn tả rất sinh động và sâu sắc: “Người (Đức Giêsu) không có gì ở nơi mình để chết vì chúng ta, nếu Người đã không nhận lấy xác phàm phải chết của chúng ta. Như thế, Đấng bất tử đã có thể chết. Như thế, Người đã muốn ban sự sống cho loài người phải chết: vì chưng với những gì chúng ta có xưa, chúng ta không thể sống; cũng như với những gì là của Người trước kia, Người không thể chết” (Bài đọc II, Kinh Sách thứ Hai Tuần Thánh). Thánh nhân muốn diễn tả: chết là bản tính của con người. Con Thiên Chúa vốn không bao giờ chết, nhưng vì yêu thương nhân loại, nên đã mang lấy xác thịt để có thể chết.

Khi suy tư về cái chết và sự phục sinh của Đức Giêsu, Kitô hữu được mời gọi nhận ra cái chết và sống lại của Người nơi chính bản thân mình. Thánh Phaolô quảng diễn: “Chúng tôi luôn mang nơi thân mình cuộc thương khó của Đức Giêsu, để sự sống của Đức Giêsu cũng được biểu lộ nơi thân mình chúng tôi” ( 2 Cr 4,10). Thật là một điều kỳ lạ! Chấp nhận chết với Chúa, thì có sự sống của Người nơi bản thân. Khước từ chết với Người, sẽ không được chung phần vinh quang với Người. Thực ra, nơi con người của chúng ta, sự chết và sự sống luôn hòa quyện đan xen. Mỗi ngày chúng ta chết đi cho tội lỗi, ích kỷ, gian trá và những điều nhỏ nhen, thì niềm vui, sự an bình và lòng quảng đại lại được sinh ra và lớn lên trong chính tâm hồn và cuộc đời chúng ta. Lời mời gọi sống lại với Chúa luôn vang lên trong cuộc đời của Kitô hữu chúng ta. “Anh em hãy tìm kiếm những gì thuộc thượng giới, nơi Đức Kitô đang ngự”. Đó là những cố gắng nỗ lực của một cuộc đời đã sang trang, muốn chuyển hướng định mệnh tương lai, không còn hướng xuống đất, nhưng hướng lên trời.

Nếu cái chết của Chúa Giêsu là một hy tế, thì cuộc sống của Kitô hữu cũng là một lễ dâng. Thánh Phaolô ngỏ lời với các tín hữu Rôma: “Thưa anh em, vì Thiên Chúa thương xót chúng ta, tôi khuyên nhủ anh em hãy ​hiến dâng thân mình làm của lễ sống động, thánh thiện và đẹp lòng Thiên Chúa. Đó là cách thức xứng hợp để anh em thờ phượng Người” (Rm 12,1). Vâng, chính những cố gắng hy sinh, những thiện chí và quảng đại, những trách nhiệm của chúng ta đối với tha nhân, với môi trường, với công ích… đều là những của lễ đẹp lòng Chúa, nếu chúng được thực hiện với tâm tình vâng phục của Đức Giêsu. Đó là cách thức thờ phượng mà Chúa muốn nơi chúng ta.

Trong cuộc sống hôm nay, cái chết vẫn luôn ám ảnh và hành hạ chúng ta. Đó không chỉ là cái chết thể lý, mà còn là cái chết tinh thần, cái chết thiêng liêng. Khi tuyên xưng: “Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại, và sự sống đời sau”, Kitô hữu vừa xác tín vào sự sống lại của ngày tận thể, vừa khẳng định: hôm nay, ở đây, trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng ta có thể sống lại thực sự với Đức Kitô, nếu chúng ta cùng chết với Người.

+TGM Giuse Vũ Văn Thiên
Nguồn: tonggiaophanhanoi.org